Ranh giới chuyên môn: Khám nội soi tại chỗ vs Điều trị buồng oxy cao áp
Đau tai sau chuyến bay quốc tế hay chuyến tham quan có thể ảnh hưởng lớn đến kỳ nghỉ của bạn. Chúng tôi nêu rõ phạm vi chuyên môn ngay từ đầu để bạn hoàn toàn an tâm.
Bác sĩ gia đình đến tận phòng khách sạn mang theo đèn soi tai chuyên dụng để kiểm tra ống tai ngoài và màng nhĩ. Chúng tôi chẩn đoán chấn thương áp lực tai giữa đơn thuần, xác định tình trạng xung huyết hay ứ dịch sau màng nhĩ, loại trừ viêm tai ngoài do nước hồ bơi, và kê đơn thuốc xịt co mạch mũi, giảm phù nề và thuốc giảm đau an toàn.
Tuy nhiên, y tế tại chỗ có giới hạn vật lý rõ ràng. Khi thợ lặn bị chóng mặt quay cuồng, buồn nôn hoặc giảm thính lực đột ngột sau khi nổi lên mặt nước, đó là dấu hiệu tổn thương tai trong hoặc bệnh giảm áp (DCS). Những trường hợp này không thể xử lý tại phòng khách sạn mà bắt buộc phải điều trị bằng oxy cao áp trong buồng giải áp chuyên dụng. Tại Việt Nam, các buồng oxy cao áp đa chỗ chuyên sâu đặt tại Phân viện phía Nam thuộc Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga (TP. Hồ Chí Minh) và Viện Y học Biển Việt Nam (Hải Phòng). Cả Đà Nẵng và Hội An đều không có buồng giải áp, do đó cần chuyển viện cấp cứu khẩn cấp.
Cơ chế chấn thương áp lực: Vì sao thay đổi áp suất gây đau tai giữa
Chấn thương áp lực tai giữa xảy ra khi có sự chênh lệch áp suất giữa khoang tai giữa kín khí và môi trường không khí bên ngoài. Tai giữa được ngăn cách với bên ngoài bởi màng nhĩ và thông với vòm họng qua vòi Eustache.
Trong điều kiện bình thường, vòi Eustache mở ra khi nuốt hoặc ngáp, giúp cân bằng áp suất giữa tai giữa và khí quyển. Khi áp suất môi trường tăng nhanh (như lúc máy bay hạ cánh xuống sân bay Đà Nẵng hoặc Tân Sơn Nhất), không khí phải đi qua vòi Eustache để bù áp.
Nếu niêm mạc vòi Eustache bị viêm do cảm lạnh hoặc khô ráp do điều hòa máy bay, vòi sẽ bị tắc. Áp suất âm trong tai giữa kéo lõm màng nhĩ vào trong, kích thích các đầu dây thần kinh cảm giác và gây đau nhói, ù tai và cảm giác tức nặng khó chịu.
Cáp treo Bà Nà Hills và thay đổi áp suất đột ngột tại Đà Nẵng
Nhiều du khách đến miền Trung bất ngờ khi bị đau tức tai dữ dội trong chuyến đi tham quan khu du lịch Bà Nà Hills ngoại thành Đà Nẵng.
Hệ thống cáp treo Bà Nà giữ kỷ lục thế giới với tuyến cáp treo một dây dài nhất (5.771 mét) và độ chênh ga lớn nhất (1.368 mét). Cabin cáp treo đưa hành khách từ chân núi lên độ cao gần 1.400 mét so với mực nước biển trong thời gian chưa đầy 20 phút.
Quá trình thay đổi độ cao quá nhanh tạo nên sự biến thiên áp suất khí quyển đột ngột. Với những du khách có niêm mạc mũi họng đang hơi phù nề sau chuyến bay, vòi Eustache không kịp thích nghi, gây ra hiện tượng đau nhói tai, tiếng kêu lách tách trong tai và giảm thính lực kéo dài nhiều giờ sau khi về khách sạn.
Lặn biển bình khí và ống thở tại Cù Lao Chàm ngoài khơi Hội An
Quần đảo Cù Lao Chàm, cách bãi biển Cửa Đại (Hội An) 20 phút đi ca nô cao tốc, là khu bảo tồn biển nổi tiếng thu hút nhiều du khách tham gia lặn biển ngắm san hô.
Lặn biển tạo ra áp lực lớn hơn nhiều so với đi máy bay vì nước có tỷ trọng cao hơn không khí. Cứ mỗi 10 mét nước sâu tương đương với mức tăng thêm 1 bar áp suất. Thợ lặn phải chủ động cân bằng áp suất liên tục ngay từ mét lặn đầu tiên.
Một tình huống rất hay gặp ở du khách là đi lặn biển trong vòng 48 giờ sau chuyến bay dài. Niêm mạc mũi còn phù nề khiến vòi Eustache bị nghẽn. Cố gắng lặn sâu mà không cân bằng được áp lực có thể gây xung huyết màng nhĩ, rách màng cửa sổ tròn gây chóng mặt dữ dội và ù tai.
Hạ cánh máy bay đường dài và ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới
Du khách quốc tế đến Việt Nam thường trải qua các chặng bay dài từ 12 đến 24 giờ. Khoang máy bay được duy trì ở mức áp suất tương đương độ cao 1.800 đến 2.400 mét, khiến không khí tai giữa giãn nở khi bay và co lại khi hạ cánh.
Khi hạ cánh xuống Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh hay Đồng Hới, việc chuyển đột ngột từ không khí khô trong khoang máy bay sang khí hậu nóng ẩm ngoài trời trên 30 độ C rồi vào phòng khách sạn bật điều hòa lạnh sâu dễ gây viêm mũi vận mạch, làm hẹp lỗ thông vòi Eustache.
Nếu cảm giác đau tức tai kéo dài hơn 12 giờ sau hạ cánh, bác sĩ thăm khám tại phòng sẽ giúp xác định bạn bị chấn thương áp lực đơn thuần hay viêm tai ngoài do nước hồ bơi.
Cách tự xử trí an toàn và khi nào cần bác sĩ thăm khám
Khi bị ù tai hoặc căng tức tai nhẹ sau chuyến bay hay đi cáp treo, các biện pháp hỗ trợ mở vòi nhĩ tự nhiên rất hữu ích.
Hãy nuốt nước bọt thường xuyên, uống từng ngụm nước nhỏ hoặc nhai kẹo cao su. Bạn có thể thực hiện nghiệm pháp Valsalva thật nhẹ nhàng: bịt mũi, ngậm miệng và thở nhẹ ra đường mũi. Tuyệt đối không thổi hơi quá mạnh vì có thể gây tổn thương tai trong.
Xịt rửa mũi bằng nước muối sinh lý giúp làm ẩm niêm mạc. Thuốc xịt co mạch mũi chỉ nên dùng ngắn hạn tối đa trong 3 ngày liên tiếp.
Hãy gọi bác sĩ khám nếu cơn đau tai dữ dội kéo dài quá 24 giờ, có dịch mủ hoặc máu chảy ra từ tai, giảm thính lực rõ rệt hoặc xuất hiện cơn chóng mặt quay cuồng.
Bạn đang ở thành phố nào?
Bác sĩ có mặt tại khách sạn của bạn trong 1 giờ. Đánh giá lâm sàng và điều trị tận nơi. Hướng dẫn khi ốm tại Đà Nẵng.
Điều phối trực tiếp, có mặt trong 1 giờ. Thăm khám riêng tư tại villa hoặc homestay. Hướng dẫn khi ốm tại Hội An.
Phục vụ tất cả các quận, có mặt trong 1 giờ. Bác sĩ gia đình TP. Hồ Chí Minh.
Có mặt trong khoảng 1 giờ 30 phút tại các ecolodge và điểm lưu trú trek. Bác sĩ tận nơi Phong Nha.
Có mặt trong khoảng 30 phút (10 phút đối với trường hợp khẩn cấp). Bác sĩ tận nơi Đồng Hới.
Nếu bạn bị khó thở dữ dội, mất ý thức, đau thắt ngực dữ dội, liệt đột ngột hoặc chảy máu không cầm được, hãy gọi ngay cấp cứu 115 hoặc đến thẳng bệnh viện công lập lớn gần nhất.